ΘΕΜΑ: ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ; ΚΑΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΝΑΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ;
Εκφράσου ελεύθερα… με μέτρο!
Δευτέρα 24 Μαρτίου 2008. Το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένο στην Αρχαία Ολυμπία, όπου διεξάγεται η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προέδρου της οργανωτικής επιτροπής «Πεκίνο 2008», Λιου Τσι, τρεις διαδηλωτές μέλη της οργάνωσης «Δημοσιογραφοι χωρίς σύνορα» προσπαθούν να διακόψουν την ομιλία με συνθήματα υπέρ του Θιβέτ.
Ηταν μια κίνηση έκφρασης. Μιας ελεύθερης έκφρασης. Μιας ελεύθερης έκφρασης σε έναν ιερό χώρο με συνέπειες που δεν ήταν άλλες από την καταδίκαση της πράξης και των «δραστών».
Αυτή είναι μόλις μία από τις χιλιάδες περιπτώσεις από την οποία προκύπτει και το ερώτημα: Τελικά η ελευθερία του λόγου έχει όρια;
«Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του Κράτους», αναφέρει το άρθρο 14§1 του Συντάγματος, όπου κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους. Αυτό θα μπορούσε να είναι μία απάντηση, η ουσία της οποίας θα ήταν η ύπαρξη έκφρασης χωρίς φραγμούς (κάθε είδους) στην παραπάνω ερώτηση.
Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί δύο μεγάλες αλήθειες που υπάρχουν σήμερα στον χώρο της έκφρασης. Η κρίση και ο φόβος.
Πρώτα απ’ όλα εύκολα μπορεί να κριθεί κάποιος για πράξεις που κάνει και που από άλλους χαρακτηρίζονται ως αποτρόπαιες ή μη πρέπουσες όπως π.χ. το κάψιμο μιας σημαίας ενός κράτους η παραποίησή της. Τις περισσότερες φορές μιλάμε για ασέβεια, μη ύπαρξη ντροπής και ορίων. Σε όσους το βλέπουν, φαίνεται έτσι. Για εκείνους που βρίσκονται στην αντίπερα όχθη είναι απλά ένας τρόπος έκφρασης. Για τους μεν είναι λάθος, για τους δε σωστό.
Εντούτοις, υπάρχει και το άλλο άκρο, όπου πριν την έκφραση, προηγείται η σκέψη. Σε αυτή την περίπτωση τα πράγματα είναι διαφορετικά γιατί επί της ουσίας ο ίδιος ο εκφραστής θέτει τα όρια στον εαυτό του, σκεπτόμενος απλά τις συνέπειες που ενδεχόμενος να προκύψουν εις βάρος του μετά την κοινοποίηση της απόψεως.
Με άλλα λόγια, ουκ ολίγες φορές αποφεύγεται η ευθεία έκφραση για οποιονδήποτε και οτιδήποτε, γιατί απλά ο φέροντας τη γνώμη δεν θέλει «μπλεξίματα».
Το Σύνταγμα λοιπόν μπορεί να κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης, ωστόσο μέσα σε αυτό αναφέρονται και οι εξαιρέσεις αυτού του δικαιώματος, όπου προβλέπεται η κατάσχεση του υλικού το οποίο έχει να κάνει με:
1) προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας
2) προσβολή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας
3) για δημοσίευμα που αποκαλύπτει πληροφορίες για τη σύνθεση, τον εξοπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την οχύρωση της Χώρας ή που έχει σκοπό τη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος ή στρέφεται κατά της εδαφικής ακεραιότητας του Κράτους
4) για άσεμνα δημοσιεύματα που προσβάλλουν ολοφάνερα τη δημόσια αιδώ, στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
Τέσσερις περιπτώσεις περιορίζουν την έκφραση, σαν να λένε με άλλα λόγια: Εκφράσου ελεύθερα… με μέτρο! Όπου μέτρο μπορεί να θεωρηθεί οτιδήποτε, από το πιο ισχνό όπως ο σεβασμός απέναντι σε πρόσωπα, σύμβολα, καταστάσεις κλπ., μέχρι το πιο ακραίο, τη λογοκρισία.
Εκφράσου ελεύθερα… με μέτρο!
Δευτέρα 24 Μαρτίου 2008. Το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένο στην Αρχαία Ολυμπία, όπου διεξάγεται η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προέδρου της οργανωτικής επιτροπής «Πεκίνο 2008», Λιου Τσι, τρεις διαδηλωτές μέλη της οργάνωσης «Δημοσιογραφοι χωρίς σύνορα» προσπαθούν να διακόψουν την ομιλία με συνθήματα υπέρ του Θιβέτ.
Ηταν μια κίνηση έκφρασης. Μιας ελεύθερης έκφρασης. Μιας ελεύθερης έκφρασης σε έναν ιερό χώρο με συνέπειες που δεν ήταν άλλες από την καταδίκαση της πράξης και των «δραστών».
Αυτή είναι μόλις μία από τις χιλιάδες περιπτώσεις από την οποία προκύπτει και το ερώτημα: Τελικά η ελευθερία του λόγου έχει όρια;
«Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του Κράτους», αναφέρει το άρθρο 14§1 του Συντάγματος, όπου κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους. Αυτό θα μπορούσε να είναι μία απάντηση, η ουσία της οποίας θα ήταν η ύπαρξη έκφρασης χωρίς φραγμούς (κάθε είδους) στην παραπάνω ερώτηση.
Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί δύο μεγάλες αλήθειες που υπάρχουν σήμερα στον χώρο της έκφρασης. Η κρίση και ο φόβος.
Πρώτα απ’ όλα εύκολα μπορεί να κριθεί κάποιος για πράξεις που κάνει και που από άλλους χαρακτηρίζονται ως αποτρόπαιες ή μη πρέπουσες όπως π.χ. το κάψιμο μιας σημαίας ενός κράτους η παραποίησή της. Τις περισσότερες φορές μιλάμε για ασέβεια, μη ύπαρξη ντροπής και ορίων. Σε όσους το βλέπουν, φαίνεται έτσι. Για εκείνους που βρίσκονται στην αντίπερα όχθη είναι απλά ένας τρόπος έκφρασης. Για τους μεν είναι λάθος, για τους δε σωστό.
Εντούτοις, υπάρχει και το άλλο άκρο, όπου πριν την έκφραση, προηγείται η σκέψη. Σε αυτή την περίπτωση τα πράγματα είναι διαφορετικά γιατί επί της ουσίας ο ίδιος ο εκφραστής θέτει τα όρια στον εαυτό του, σκεπτόμενος απλά τις συνέπειες που ενδεχόμενος να προκύψουν εις βάρος του μετά την κοινοποίηση της απόψεως.
Με άλλα λόγια, ουκ ολίγες φορές αποφεύγεται η ευθεία έκφραση για οποιονδήποτε και οτιδήποτε, γιατί απλά ο φέροντας τη γνώμη δεν θέλει «μπλεξίματα».
Το Σύνταγμα λοιπόν μπορεί να κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης, ωστόσο μέσα σε αυτό αναφέρονται και οι εξαιρέσεις αυτού του δικαιώματος, όπου προβλέπεται η κατάσχεση του υλικού το οποίο έχει να κάνει με:
1) προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας
2) προσβολή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας
3) για δημοσίευμα που αποκαλύπτει πληροφορίες για τη σύνθεση, τον εξοπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την οχύρωση της Χώρας ή που έχει σκοπό τη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος ή στρέφεται κατά της εδαφικής ακεραιότητας του Κράτους
4) για άσεμνα δημοσιεύματα που προσβάλλουν ολοφάνερα τη δημόσια αιδώ, στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
Τέσσερις περιπτώσεις περιορίζουν την έκφραση, σαν να λένε με άλλα λόγια: Εκφράσου ελεύθερα… με μέτρο! Όπου μέτρο μπορεί να θεωρηθεί οτιδήποτε, από το πιο ισχνό όπως ο σεβασμός απέναντι σε πρόσωπα, σύμβολα, καταστάσεις κλπ., μέχρι το πιο ακραίο, τη λογοκρισία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου